Sayfalar

964 ) TBMM'DE TARİHSEL BİR OTURUM !..

Ä°lgili resim    mahmut esat bozkurt ile ilgili görsel sonucu

1926 yılının 17 Şubat günü yapılır bu tarihsel oturum...
TBMM o gün, "Medeni Kanun"u kabul ederek "1923 Devrimi"nin temeli olan "Hukuk Devrimi"ni gerçekleştirir..
Bilindiği üzere, Osmanlı Devleti'nde "din" yalnız bir "inanç" olayı, "inanç" konusu değil, "hukuk kuralları"nın da toplamıydı. Hukuk kuralları, din kuralları olarak sayıldığında da, o kurallar gibi "değişmez", "değişemez" niteliğine bürünürler ki, bu yüzden "Hukuk Devrimi", çağdaşlaşma sürecimizin özünü oluşturur..
Kuşkusuz bu devrim, kolay bir geçiş, kolay bir sıçrama değildir,  özellikle de 400 yıl boyunca sultanları halife olan bir İslam ülkesi için..
Çalışmalar, "Cumhuriyet" ilanının ardından hemen başlar ; daha sonraları Adalet Bakanı olan Seyyid Bey'in başkanlığındaki komisyonun hazırladığı bir tasarı, "Aile Kanunu" geciktirilmeden Meclis'e sunulur..
Seyyid Bey, İslam Hukuku'nun önde gelen âlimlerinden olup, İslam dünyasının da ünlü müderrislerinden biridir. Böyle bir kimlikten, kuşkusuz bir "devrim yasası" beklenemezdi ; hazırlanan "Aile Kanunu" temelde yine Şeriat hukukuna dayandırılıyordu ; dahası tasarı, erkeğin birden çok evlenmesini, çokeşliliği kaldırmadığı gibi, daha önce (1917) yapılan bir yasada yer alan "ilk eşin rızası" koşulunu bile kaldırıyordu.. Bu tasarı Meclis'te uzun uzun tartışılır ve kabul edilmez..
Sonunda, devrimin önderi soruna el koyar ; 1 Mart 1924 günü yaptığı konuşmada bu konudaki görüşünü belirtir. İlk adımda yapılması gerekenin, "Kanunların ve adalet örgütünün uyması gereken çağ koşullarıyla, uyumsuzluk içinde olan ilkelerden kurtulması" olduğunu belirtir ; ardından da "Medeni hukukta izlenecek yol, ancak Batı uygarlığının hukuksal yönü olabilir" diyerek hedefi gösterir..

tbmm medeni kanun tartışmaları 1926 ile ilgili görsel sonucu

Böylece laik hukuk sistemi doğrultusunda çalışmalara geçilir ; kuşkusuz aile hukuku, medeni hukuk da bu bağlamda hazırlanacaktır ; bunun için de Batı hukuku eğitimi almış, dolayısıyla medeni hukuk alanında eğitim görmüş bir hukukçuya, dahası bir uzmana ihtiyaç vardır..
Ne ki bu öyle kolay kolay çözülecek bir sorun değildir ; yıl 1924 ; mart ayında Cumhuriyet henüz beş aylıktır.. Ama yine de istenen konularda eğitim almış uzman bir hukukçu vardır : Mahmut Esat Bozkurt..
Mahmut Esat, İsviçre'nin Fribourg Üniversitesi'nde hukuk okumuş, dolayısıyla, İsviçre Medeni Hukuk'unu doğrudan doğruya kaynağından öğrenmiş, tez çalışmasıyla da hukuk doktoru olarak ülkesine dönmüştü, İzmir'in işgalini duyar duymaz.. 23 Nisan 1920'de de İzmir Milletvekili seçilip Meclis'e girmişti..
Adalet Bakanı Seyyid Bey'in şeriat temelli Aile Kanunu kabul edilmeyince bakan istifa eder ; yerine Dr. Mahmut Esat getirilir (1924)..

Ä°lgili resim

Yeni bakan hiç zaman yitirmeden Medeni Kanun hazırlıklarına başlar. İki yıllık yoğun bir çalışmadan sonra yasa tasarısı Meclis'e gelir ; 900 dolayındaki her madde uzun uzun tartışılır ; sonunda yasanın oylanacağı 17 Şubat 1926 günkü tarihsel oturum yapılır..
Bu oturumdan söz etmeden önce yasanın Mahmut Esat tarafından yazılan ünlü "Gerekçe"sinden küçük bir alıntıyı paylaşalım :
"Yasaları dine dayalı devletler, kısa bir zaman sonra ülkenin, ulusun isteklerini karşılayamazlar. (...) Köklerini dinlerden alan yasalar, uygulandıkları toplumları, gökten indirdikleri çağlara bağlarlar ve ilerlemeyi önleyici belli başlı neden ve etkenler arasında bulunurlar. Bu nedenle, dinlerin yalnız bir 'vicdan' işi olarak kalması çağdaş uygarlığın temellerindendir," diyerek, bütün İslam dünyası için de geçerli olan bir gerçeği açıkça ortaya koyarak uyaracaktır..
Meclis'in "Müttefikan ! Müttefikan !" (oybirliği) haykırışlarıyla kabul edilen bu "anıt yasa"yı hazırlama çalışmaları için de Mahmut Esat milletvekillerine şunu söyleyecektir :
"Bu yasayı Devrim'in büyük Önder'inden aldığım esin ve feyzle düşünerek önerdim. Bununla birlikte, yasa hazırlanırken, karşılaştığım tüm zorluklar sırasında ise, yanı başımda daima Başbakanımı (İsmet İnönü) buldum.."

17 şubat 1926 ile ilgili görsel sonucu

MERİÇ VELİDEDEOĞLU'NUN "CUMHURİYET" GAZETESİNİN 19 EYLÜL 2014 TARİHLİ SAYISINDA YAYIMLANAN, "MAHMUT ESAT BOZKURT VE TBMM'DE TARİHSEL BİR OTURUM" BAŞLIKLI YAZISINDAN ALINMIŞTIR..       

Hürriyet

KAYNAK OLARAK KULLANDIĞIM KİTAPLAR..
-------------------------------------------------------
1.DEVLET-İ ALİYYE.I...HALİL İNALCIK 2.OSMANLILAR..HALİL İNALCIK
3.İMP.'UN EN UZUN YÜZYILI..İLBER ORTAYLI
4.SON İMP. OSMANLI..İLBER ORTAYLI
5.TARİHİN IŞIĞINDA..İLBER ORTAYLI
6.OSM. TOPLUMUNDA AİLE..İLBER ORTAYLI
7.OSM.'YI YENİDEN KEŞFETMEK..İ.ORTAYLI
8.BATILILAŞMA YOLUNDA..İLBER ORTAYLI
9.OSMANLI TARİHİ..A.DE LAMARTINE
10.OSMANLI..CAROLİNE FİNKEL
11.OSM.İMP.TARİHİ..NICOLEA JORGA
12,BÜYÜK TÜRK..NICOLEA JORGA
13.YENİLMEZ TÜRK...NICOLEA JORGA
14.TÜRKİYE TARİHİ..ED.SİNA AKŞİN
15.OSM.DÜNYASI VE İNSANLARI..GÜLGÜN ÜÇEL
16.OSMANLI ORDUSU..GÜLGÜN ÜÇEL-AYBET
17,BU MÜLKÜN SULTANLARI..NECDET SAKAOĞLU 18.YENİÇERİLER..REŞAT EKREM KOÇU
19.SON PADİŞAH..YILMAZ ÇETİNER
20.SORULARLA OSM. ..ERHAN AFYONCU
21. SOKOLLU ...RADOVAN SAMARCIC
22. OSM.İMP.TARİHİ...A.CEVDET PAŞA
23. OSM.GERÇEĞİ..ERDOĞAN AYDIN
24. FATİH VE FETİH..ERDOĞAN AYDIN
25.KADINLAR SALTANATI..A.REFİK ALTINAY
26.DOĞU'YA BAKIŞ..GERALD MACLEAN
27.AT SIRTINDA ANADOLU..FREDERIC BURNABY
28.ABDÜLMECİD..HIFZI TOPUZ
29.ŞAH SULTAN ..İSKENDER PALA
30.FLORANSA BÜYÜCÜSÜ..S.RUSHDIE
31.TARİHİMİZLE YÜZLEŞMEK..EMRE KONGAR
32.PARİS'TE BİR OSM.SEFİRİ..ŞEVKET RADO
33.TARİHİN SAKLANAN YÜZÜ..ÇETİN ALTAN
34.OSM.İMP.'DA SON 300 YIL..ALAIN PALMER
35.KONSTANTİNİYYE..PHİLİP MANSELL
36.TÜRKİYE'NİN SİYASİ İNTİHARI..CENGİZ ÖZAKINCI
37.BU VATAN BÖYLE KURTULDU..EROL MÜTERCİMLER
38.16.YÜZYILDA İSTANBUL..METİN AND
39. ERKEN MODERN OSMANLILAR.. VIRGINIA H. AKSAN-DANIEL GOFFMAN
40."POPÜLER TARİH" VE "NTV TARİH " DERGİLERİ
41.İKİNCİ ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
42.HAYAT..AYŞE KULİN
43.DEVRİM VE DEMOKRASİ..NUMAN ESİN
44.BİR NUMARALI TANIK..KURTUL ALTUĞ
45.İHTİLALİN MANTIĞI..Ş.S.AYDEMİR
46.KUTSAL İSYAN...HASAN İZZETTİN DİNAMO
47.KUTSAL BARIŞ...HASAN İZZETTİN DİNAMO
48.ÇÖL KRALİÇESİ...JANET WALLACH
49.YÖNETMENLER,FİLMLER,ÜLKELER..A.DORSAY
50.AY HIRSIZI...SUNAY AKIN
51.ONLAR HEP ORADAYDI...SUNAY AKIN
52.KULE CANBAZI...SUNAY AKIN
53.LÜZUMSUZ BİLGİLER ANSİKLOPEDİSİ..TAMER KORUGAN
54.PRENS..NİCCOLO MACHİAVELLİ
55.İSTANBUL'DA BİR ZÜRAFA..SUNAY AKIN
56.KIZ KULESİNDEKİ KIZILDERİLİ..S.AKIN
57.AH BEYOĞLU,VAH BEYOĞLU..SALAH BİRSEL
58.İSTANBUL-PARİS..SALAH BİRSEL
59.YAVUZ'UN KÜPESİ..ERHAN AFYONCU
60.OSMANLI PADİŞAHLARININ HAYAT HİKAYELERİ...YILMAZ ÖZTUNA
61.BİZİM DİPLOMATLAR..BİLAL N.ŞİMŞİR
62.KİM VAR İMİŞ BİZ BURADA YOĞ İKEN..CEMAL KAFADAR
63.RÜZGARIN GÖLGESİ..CARLOS RUIZ ZAFON
64.MELEĞİN OYUNU..CARLOS RUIZ ZAFON
65.ORTA DOĞU..TAYYAR ARI
66.ABD-ORTA DOĞU-TÜRKİYE..HALUK GERGER
67.ORTA DOĞU.. BERNARD LEWIS
68.ON BİR CUMHURBAŞKANI ON BİR ÖYKÜ.. CÜNEYT ARCAYÜREK
69.ÖFKELİ YILLAR...ALTAN ÖYMEN
70.ATATÜRK'TEN SONRA BUGÜNLERE NASIL GELDİK ?..CÜNEYT ARCAYÜREK
71.ÇANKAYA...CÜNEYT ARCAYÜREK
72.DEMOKRASİNİN İLK YILLARI..C.ARCAYÜREK
73.YENİ İKTİDAR,YENİ DÖNEM..C.ARCAYÜREK
74.BİR İKTİDAR,BİR İHTİLAL..C.ARCAYÜREK
75.NEREDEYSE BİR BALİNA..STEVE JONES
76.MOSSAD GİZLİ TARİHİ...GORDON THOMAS
77.BARIŞA SON VEREN BARIŞ...DAVID FROMKIN
78.SULARIN GETİRDİĞİ PADİŞAH..CAHİT ÜLKÜ
79.TANK SESİYLE UYANMAK..HASAN CEMAL
80.BİR MANİNİZ YOKSA.. ...AYFER TUNÇ
81.ALATURKAFRANKA..ERCAN ÇİTLİOĞLU
82.SUÇUMUZ MÜKEMMEL OLMAK..S.DUMAN
83.DARBE...STEPHEN KINZER
84.ÖZAL HİKAYESİ..HASAN CEMAL
85.TURGUT NEREDEN KOŞUYOR ? ..E.ÇÖLAŞAN
86.YEDİ TEPE ANADOLU...ALİ CANİP OLGUNLU
87."K", "DERBEDER BİR KAHİN"...CANSU YILMAZÇELİK
88.LATİFE HANIM...İPEK ÇALIŞLAR
89."K",YIKIK BİR SARAYDIR DÜNYA..PERİHAN ÖZCAN
90.BEYAZ PERDEDE KIRMIZI FİLMLER.. ATİLLA DORSAY
91.TEK ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
92.DAHİLER VE AŞKLARI...ÖZCAN ERDOĞAN
93.HAYATIM KİTAP..YAŞAR AKSOY
94.BOĞAZİÇİ ŞINGIR MINGIR..SALAH BİRSEL
95.BİR EKONOMİK TETİKÇİNİN İTİRAFLARI...JOHN PERKİNS
96.CUMHURİYET TARİHİ YALANLARI 1. VE 2. CİLT...SİNAN MEYDAN
97. KOMPLO TEORİLERİ..EROL MÜTERCİMLER
98.ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR..SUNAY AKIN
99.BİR ÇİFT AYAKKABI..SUNAY AKIN
100. BENİM CUMHURİYET'İM..EMİNE UŞAKLIGİL
101.DARAĞACINDA ÜÇ FİDAN..NİHAT BEHRAM
102.NEREYE..CAN DÜNDAR
103.İSTANBUL'DAN SAYFALAR..İLBER ORTAYLI
104.BİZİM İZMİRİMİZ..MELİH GÜRSOY
105.GİZLENEN TARİH..BRİAN HAUGHTON
106.BERGAMA DÜŞLERİMİN ŞEHRİ,İZMİR SEVDAM..SELAHATTİN TURAL
107.GÖLGEDEKİLER..CAN DÜNDAR
108.KIRMIZI BİSİKLET..CAN DÜNDAR
109.YAKAMDAKİ YÜZLER..CAN DÜNDAR
110.GEÇMİŞ AYRINTIDA SAKLIDIR..CEMİL KOÇAK