Sayfalar

324 ) ACIKLI BİR ŞEHZADE ÖYKÜSÜ !..



   Kanuni Sultan Süleyman'ın torununun oğlu Üçüncü Mehmed'in Selim, Mahmud, Ahmed, Cihangir ve Mustafa adlarında beş oğlu olmuş. İlk oğlu olan Selim 20 Nisan 1597'de kızılca hastalığından, Cihangir de 1600'lü yılların başlarında, daha küçükken vefat etmiş. 
  İkinci oğlu, ülkesini çok seven, onurlu ve yiğit bir şehzade olan Mahmud ise 1587 doğumlu olup, daha 16 yaşındayken boğularak öldürülmüş ; Osmanlı tarihindeki birçok iyi ve düzgün şehzade gibi...
  Devletin Celali İsyanları ve İran üzerine yapılan seferlerle uğraştığı ve ardı ardına başarısız sonuçların alındığı bir dönemde ; bu duruma çok üzülen ve yemeden içmeden kesilen Sultan Üçüncü Mehmed'in bu hali genç Şehzade Mahmud'u kahrediyormuş.. Bir gün babasının karşısına geçmiş ve, "Hey Hünkarım ne gücenirsin, niçin darılırsın ?.. Beni gönder ve askerin başına geçeyim, Allah'ın izniyle bütün bu inatçı isyancıların hakkından geleyim, onlara boyun eğdireyim.." demiş. Hatta babası bunu nasıl yapacağını sorduğunda, "Kimini kılıcımın zoru ile, kimine de dost davranarak, yüce padişahımın hayır duası ile hepsinin hakkından gelirim" yanıtını vermiş..
  Mahmud'un bu sözleri üzerine, kendisinden üç yaş küçük olan kardeşi Ahmed, padişahın bu sözler karşısında belli belirsiz irkildiğinin ve memnuniyetsizliğinin farkına vararak, onu böyle konuşmaktan vazgeçirmek istemişse de dinamik, atak ve cesur bir kişiliğe sahip olan Mahmud, onun bu uyarılarını dinlememiş..
  Bu sıralarda, şeyhlerden birisi, düzenlediği bir muska ile Mahmud'un tahtı devralacağını ve Padişah'a kötülük edileceğine dair bir mektubu şehzadeye göndermiş. Fakat bu mektup genç şehzadeye ulaşamadan Kızlarağası Abdürrezzak Ağa tarafından ele geçirilerek Padişah'a teslim edilmiş. Bu gelişme üzerine Şehzade Mahmud, annesi ve Şeyh tutuklanıp hapsedilmişler. Yapılan sorgulamanın ardından -ki yaklaşık bir ay sürmüş- , 7 Haziran 1603 günü Şehzade boğdurulmuş, annesi ve diğer suçlu bulunanlar da denize atılmışlar..
  
  Bu olay hakkında, o tarihlerde İngiltere Elçisi olarak İstanbul'da bulunan Henry Lello'nun muhtırasında (A.Ü. Dil Tarih Coğrafya Fakültesi yayınları, İngilizce'den çeviren :Orhan Burian, s.57-59 ) şu bilgiler vardır :
"Yemişçi Hasan Paşa sadaretinde yeni bir mesele çıktı ve padişahın çok canını sıktı. Padişahın en büyük oğlu ; babasının, büyük annesi ihtiyar Valide Sultan tarafından yönetildiğini, devletin kötüye gittiğini, Valide Sultan'ın servet toplamaktan başka bir şey düşünmediğini gördükçe üzülüyor, bundan şikayet ediyordu. Bu durumdan çok kere annesine de dert yanardı. Annesi, henüz genç sayılacak bir yaştaydı. O da çok üzülüyor fakat bu soruna bir çare bulamıyordu. Bir şeyh veya bir falcıya başvurmayı düşündü. İstediği de, gelecekteki  hükümdarın oğlu olup olmayacağını ve hükümdar olan kocasının ne kadar yaşayacağını öğrenmekti..
  Sorduklarına cevap yazılıp geldi fakat haberci hata ederek, bunu genç sultana değil, ihtiyar sultana (yani Valide Sultan) verdi ; o da açınca içindekilerin genç sultana hitaben yazıldığını, altı ay geçmeden oğlunun hükümdar olacağını bildirdiğini gördü.. Fakat mektupta bunun ne şekilde olacağı ; babasının ölümü ile mi, yoksa tahtından indirilmesiyle mi gerçekleşeceği yazmıyordu. Valide Sultan hemen bu işte bir hıyanet sezdi, hükümdar oğlunu kışkırtarak şüphelenmesine neden oldu. Hükümdar hemen oğlu Mahmud'u huzuruna çağırttı ve bu konuyla ilgili onu sıkı bir sorguya çekti. Halbuki genç şehzadenin, annesinin bu yaptıklarından hiçbir haberi yokmuş. Sorguya çekildiği sırada itiraf ettirmek için falakaya yatırılıp dövüldükten sonra hapse attılar, iki gün içeride tutup sonra bir daha dövdüler. Her seferinde 200 sopa vurdular (!), fakat yine de kendisinden bir şey öğrenemediler. Bu defa annesi çağrılıp sorguya çekildi. Genç Sultan, oğlunun geleceğini öğrenmek için bir şeyhe başvurduğunu fakat kocasının tahtından olmasını veya bir zarar görmesini aklından bile geçirmediğini, ona bağlılığın büyük olduğunu hararetle savundu. Fakat bu sözleri hükümdarı, özellikle de Valide Sultan'ı hiç ikna etmedi. Hiç vakit geçirilmedi, o gece bu işle ilgili  oldukları tahmin edilen 30 adamı ile birlikte Sultan diri diri çuvala konularak denize atıldı.
  Daha sonra hükümdar, oğluna ne yapması gerekeceğine karar verilmesi için bir meclis topladı. Bu meclise yalnızca Sadrazam Yemişçi Hasan Paşa ile Şeyhülislam Ebülmeyamin Mustafa Efendi'yi çağırdı. Öteki meclis üyeleri de çağrılırsa ve olay duyulursa, askerlerin ayaklanıp kendisini tahttan indirmelerinden çekiniyordu Padişah ; çünkü askerler oğlunu çok seviyorlardı. Şehzade Mahmud çok yakışıklı ve yetenekli, yiğit bir gençti..Babası ise, adi ve korkak çocuklar gibi, annesi tarafından yönetilmeye razı diye sevilmiyordu. Bu mecliste, Şeyhülislam, tanık ve delil bulunmaksızın öldürülmesinin caiz olmayacağı fikrinde idi. Bununla beraber, ancak onun ölümüyle hükümdarın huzur bulacağını görerek ; Padişah'ın, her an hayatından korkup endişe içinde yaşamasındansa oğlunun canından edilmesi için fetva verdi !.. Delikanlı alçakça boğuldu ve gizlice boğuldu. Babasının ölümünden sonra Padişah olan kardeşi Ahmed, ağabeysinin gömülü olduğu yere bir türbe mezar yaptırarak ona olan saygısını ve sevgisini gösterdi.."

 ( İSMAİL HAKKI UZUNÇARŞILI'nın  "OSMANLI HANEDANI ÜZERİNE İNCELEMELER" adlı kitabından alıntı yapılmıştır..)

1 yorum:

Anonim dedi ki...

Gerçekten çok ilginç bir erkek olan şehzadeymiş.

Hürriyet

KAYNAK OLARAK KULLANDIĞIM KİTAPLAR..
-------------------------------------------------------
1.DEVLET-İ ALİYYE.I...HALİL İNALCIK 2.OSMANLILAR..HALİL İNALCIK
3.İMP.'UN EN UZUN YÜZYILI..İLBER ORTAYLI
4.SON İMP. OSMANLI..İLBER ORTAYLI
5.TARİHİN IŞIĞINDA..İLBER ORTAYLI
6.OSM. TOPLUMUNDA AİLE..İLBER ORTAYLI
7.OSM.'YI YENİDEN KEŞFETMEK..İ.ORTAYLI
8.BATILILAŞMA YOLUNDA..İLBER ORTAYLI
9.OSMANLI TARİHİ..A.DE LAMARTINE
10.OSMANLI..CAROLİNE FİNKEL
11.OSM.İMP.TARİHİ..NICOLEA JORGA
12,BÜYÜK TÜRK..NICOLEA JORGA
13.YENİLMEZ TÜRK...NICOLEA JORGA
14.TÜRKİYE TARİHİ..ED.SİNA AKŞİN
15.OSM.DÜNYASI VE İNSANLARI..GÜLGÜN ÜÇEL
16.OSMANLI ORDUSU..GÜLGÜN ÜÇEL-AYBET
17,BU MÜLKÜN SULTANLARI..NECDET SAKAOĞLU 18.YENİÇERİLER..REŞAT EKREM KOÇU
19.SON PADİŞAH..YILMAZ ÇETİNER
20.SORULARLA OSM. ..ERHAN AFYONCU
21. SOKOLLU ...RADOVAN SAMARCIC
22. OSM.İMP.TARİHİ...A.CEVDET PAŞA
23. OSM.GERÇEĞİ..ERDOĞAN AYDIN
24. FATİH VE FETİH..ERDOĞAN AYDIN
25.KADINLAR SALTANATI..A.REFİK ALTINAY
26.DOĞU'YA BAKIŞ..GERALD MACLEAN
27.AT SIRTINDA ANADOLU..FREDERIC BURNABY
28.ABDÜLMECİD..HIFZI TOPUZ
29.ŞAH SULTAN ..İSKENDER PALA
30.FLORANSA BÜYÜCÜSÜ..S.RUSHDIE
31.TARİHİMİZLE YÜZLEŞMEK..EMRE KONGAR
32.PARİS'TE BİR OSM.SEFİRİ..ŞEVKET RADO
33.TARİHİN SAKLANAN YÜZÜ..ÇETİN ALTAN
34.OSM.İMP.'DA SON 300 YIL..ALAIN PALMER
35.KONSTANTİNİYYE..PHİLİP MANSELL
36.TÜRKİYE'NİN SİYASİ İNTİHARI..CENGİZ ÖZAKINCI
37.BU VATAN BÖYLE KURTULDU..EROL MÜTERCİMLER
38.16.YÜZYILDA İSTANBUL..METİN AND
39. ERKEN MODERN OSMANLILAR.. VIRGINIA H. AKSAN-DANIEL GOFFMAN
40."POPÜLER TARİH" VE "NTV TARİH " DERGİLERİ
41.İKİNCİ ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
42.HAYAT..AYŞE KULİN
43.DEVRİM VE DEMOKRASİ..NUMAN ESİN
44.BİR NUMARALI TANIK..KURTUL ALTUĞ
45.İHTİLALİN MANTIĞI..Ş.S.AYDEMİR
46.KUTSAL İSYAN...HASAN İZZETTİN DİNAMO
47.KUTSAL BARIŞ...HASAN İZZETTİN DİNAMO
48.ÇÖL KRALİÇESİ...JANET WALLACH
49.YÖNETMENLER,FİLMLER,ÜLKELER..A.DORSAY
50.AY HIRSIZI...SUNAY AKIN
51.ONLAR HEP ORADAYDI...SUNAY AKIN
52.KULE CANBAZI...SUNAY AKIN
53.LÜZUMSUZ BİLGİLER ANSİKLOPEDİSİ..TAMER KORUGAN
54.PRENS..NİCCOLO MACHİAVELLİ
55.İSTANBUL'DA BİR ZÜRAFA..SUNAY AKIN
56.KIZ KULESİNDEKİ KIZILDERİLİ..S.AKIN
57.AH BEYOĞLU,VAH BEYOĞLU..SALAH BİRSEL
58.İSTANBUL-PARİS..SALAH BİRSEL
59.YAVUZ'UN KÜPESİ..ERHAN AFYONCU
60.OSMANLI PADİŞAHLARININ HAYAT HİKAYELERİ...YILMAZ ÖZTUNA
61.BİZİM DİPLOMATLAR..BİLAL N.ŞİMŞİR
62.KİM VAR İMİŞ BİZ BURADA YOĞ İKEN..CEMAL KAFADAR
63.RÜZGARIN GÖLGESİ..CARLOS RUIZ ZAFON
64.MELEĞİN OYUNU..CARLOS RUIZ ZAFON
65.ORTA DOĞU..TAYYAR ARI
66.ABD-ORTA DOĞU-TÜRKİYE..HALUK GERGER
67.ORTA DOĞU.. BERNARD LEWIS
68.ON BİR CUMHURBAŞKANI ON BİR ÖYKÜ.. CÜNEYT ARCAYÜREK
69.ÖFKELİ YILLAR...ALTAN ÖYMEN
70.ATATÜRK'TEN SONRA BUGÜNLERE NASIL GELDİK ?..CÜNEYT ARCAYÜREK
71.ÇANKAYA...CÜNEYT ARCAYÜREK
72.DEMOKRASİNİN İLK YILLARI..C.ARCAYÜREK
73.YENİ İKTİDAR,YENİ DÖNEM..C.ARCAYÜREK
74.BİR İKTİDAR,BİR İHTİLAL..C.ARCAYÜREK
75.NEREDEYSE BİR BALİNA..STEVE JONES
76.MOSSAD GİZLİ TARİHİ...GORDON THOMAS
77.BARIŞA SON VEREN BARIŞ...DAVID FROMKIN
78.SULARIN GETİRDİĞİ PADİŞAH..CAHİT ÜLKÜ
79.TANK SESİYLE UYANMAK..HASAN CEMAL
80.BİR MANİNİZ YOKSA.. ...AYFER TUNÇ
81.ALATURKAFRANKA..ERCAN ÇİTLİOĞLU
82.SUÇUMUZ MÜKEMMEL OLMAK..S.DUMAN
83.DARBE...STEPHEN KINZER
84.ÖZAL HİKAYESİ..HASAN CEMAL
85.TURGUT NEREDEN KOŞUYOR ? ..E.ÇÖLAŞAN
86.YEDİ TEPE ANADOLU...ALİ CANİP OLGUNLU
87."K", "DERBEDER BİR KAHİN"...CANSU YILMAZÇELİK
88.LATİFE HANIM...İPEK ÇALIŞLAR
89."K",YIKIK BİR SARAYDIR DÜNYA..PERİHAN ÖZCAN
90.BEYAZ PERDEDE KIRMIZI FİLMLER.. ATİLLA DORSAY
91.TEK ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
92.DAHİLER VE AŞKLARI...ÖZCAN ERDOĞAN
93.HAYATIM KİTAP..YAŞAR AKSOY
94.BOĞAZİÇİ ŞINGIR MINGIR..SALAH BİRSEL
95.BİR EKONOMİK TETİKÇİNİN İTİRAFLARI...JOHN PERKİNS
96.CUMHURİYET TARİHİ YALANLARI 1. VE 2. CİLT...SİNAN MEYDAN
97. KOMPLO TEORİLERİ..EROL MÜTERCİMLER
98.ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR..SUNAY AKIN
99.BİR ÇİFT AYAKKABI..SUNAY AKIN
100. BENİM CUMHURİYET'İM..EMİNE UŞAKLIGİL
101.DARAĞACINDA ÜÇ FİDAN..NİHAT BEHRAM
102.NEREYE..CAN DÜNDAR
103.İSTANBUL'DAN SAYFALAR..İLBER ORTAYLI
104.BİZİM İZMİRİMİZ..MELİH GÜRSOY
105.GİZLENEN TARİH..BRİAN HAUGHTON
106.BERGAMA DÜŞLERİMİN ŞEHRİ,İZMİR SEVDAM..SELAHATTİN TURAL
107.GÖLGEDEKİLER..CAN DÜNDAR
108.KIRMIZI BİSİKLET..CAN DÜNDAR
109.YAKAMDAKİ YÜZLER..CAN DÜNDAR
110.GEÇMİŞ AYRINTIDA SAKLIDIR..CEMİL KOÇAK