Sayfalar

578 ) VATAN CEPHESİ !..

          




1957 seçimlerinden sonra DP, tüm basın ve muhalefete karşı neredeyse savaş ilan etti. Muhalefet yapan gazeteler kapatılıyor, sayısız basın davası açılıyordu. Her önemli olaya yayın yasağı konuluyor, yasaklama kararları kasten baskılara çok yakın bir saatte gazetelere bildiriliyordu. O günkü teknikle gazeteyi hemen değiştirmek mümkün olmadığından sayfadaki haberler kazınıyor ve beyaz sütunlarla yayınlanmak zorunda kalınıyordu..
İşte tam o günlerde Türk siyasi hayatında önemli bir gelişme oldu. Muhalefet partileri arasında ciddi bir toparlanma girişimi görüldü. 16 Ekim 1958'de Türkiye Köylü Partisi ile Cumhuriyetçi Millet Partisi birleşerek Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) kuruldu..
Aradan bir ay geçti, bu defa Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu'nun lideri olduğu Hürriyet Partisi, CHP'ye katıldı. Muhalefet, böylece saflarını sıklaştırınca, Menderes karşı hücuma geçti ve Manisa'da yaptığı konuşmada "kin ve husumet cephesi" olarak nitelendirdiği bu birleşmelere karşı "Vatan Cephesi"nin kurulmasını istedi..



Gerçekten de Vatan Cephesi kuruldu ve bu cepheye katılanların adlarının radyodan yayınlanması kararlaştırıldı. 1 Ekim 1958'den itibaren de radyodan "Vatan Cephesi'ne katılanların listeleri" yayınlanmaya başlandı. Vatan Cephesi yayınlarının birinci derecede tanığı olan spiker Jülide Gülizar bakın o günleri kendine özgü üslubuyla nasıl anlatıyor :

"Bayar-Menderes ikilisinin şahane buluşları olan bir garip yayın Türkiye radyolarından ilk kez 1 Ekim 1958 günü yapıldı. O günkü 19.00 haber bülteninde 'Vatan Cephesi' kurulduğu, ülkenin iyiliğini, esenliğe çıkmasını isteyenlerin bu cepheye katılmaya başladıkları duyuruldu. Bu ilk yayını, her 19.00 bülteninde Vatan Cephesi'ne katılan vatanseverlerin (!) adlarının okunması izledi. Türkiye'yi kurtarmak için Vatan Cephesi'ne koşanlar öylesine hızlı ve öylesine büyük artış gösterdi ki, yalnızca akşam bültenlerine sığmaz oldu. Yöneticiler, bu adları öğle saatlerine de aktarmak zorunda kaldılar.
"Önceleri makul sayılabilecek ölçülerde verilen listeler giderek kabarmaya başladı. Kimler yoktu ki bu çarşaf çarşaf okuduğumuz listelerde. Günün ünlü iş adamları, toplumun yakından tanıdığı bazı kişiler, sanatçılar, aydınlar ve sade yurttaşlar.. Hemen her kuruluşta bir Vatan Cephesi Ocağı açılıyor, elimize verilen uzun listelere bakılırsa insanlar, bu cephenin kapısında, uzun upuzun kuyruklar oluşturuyordu.
"Bizler bile başlangıçta okuduğumuz listelerin doğru olduğuna inanıyorduk. Ama işin çığırından çıktığının, listelerin alabildiğine sulandırıldığının ve kantarın topuzunun hepten kaçtığının anlaşılması uzun sürmedi.Çünkü okuduğumuz listelerde olmadık adların, 8-10 yaşında çocukların, bebeklerin, ölmüşlerin hatta kedi köpeklerin bulunduğu ortaya çıktı !.. İlk zamanlar okuduğumuz bazı adların, Vatan Cephesi'ne katıldıklarına ilişkin haberleri gazeteler ve radyolara yazdıkları mektuplarla yalanladıkları olurdu. Elbette biz bu yalanlamaları radyodan duyuramazdık. Ama iş vıcık vıcık duruma geldikten sonra, anadan doğma atadan görme CHP'li olduğu için Vatan Cephesi'ne girmeyeceklerini bildirenler bile ipin ucunu bıraktılar. Gazeteler Vatan Cephesi'nin kısa adı olarak kullandıkları VC'yi kısa süre sonra sonra WC'ye çevirerek, alaya aldılar..
"Radyodaki Vatan Cephesi yayınları ciddiyetten o kadar uzaklaşmıştı ki, 'Radyodan adını duysun da sevinsin garipler' esprisi içinde başladık biz spikerler de aklımıza gelen her adı okuduğumuz listelere eklemeye.. Hemen hepimiz nöbete gelmek üzere evden çıkarken konu komşuya, karşı apartmandakilere, 'Bugün VC'de sizin de adınızı okuyacağız, dinleyin' gibisinden bir şeyler söylüyor, cepheye katkıda bulunuyorduk. Bu katkımız radyo yönetiminden hiçbir tepki görmüyordu. Bir Allah'ın kulu çıkıp da 'Nedir bu sizin yaptığınız ?' diye sormuyordu. Ağızdan ağza dolaşan esprilerde ve bazı gazete haberlerinde Türkiye'nin 35 milyon olan nüfusunun VC sayesinde 70 milyona çıktığı anlatılıyordu !.."



Ancak bu eleştiriler ve alaya almalar iktidarın umurunda değildi. Bütçe komisyonunda radyonun Vatan Cephesi yayınlarını eleştirenlere karşı Basın Yayın Bakanı Server Somuncuoğlu'nun verdiği cevap ilginçtir :

"Vatan Cephesi neşriyatı bir memleket meselesidir. Milli tesanüdü (dayanışmayı) ve devlet otoritesini yok etmeyi ve iktidara karşı, milletin itimadını sarsmayı hedef tutan muhalefetin ve bazı basın mensuplarının sözleri karşısında memleketin huzur ve emniyetine inandıklarını beyan edenlerin isimlerini radyodan vermeyi, hükumet milli tesanüdü siyanet eden (koruyan) bir amme hizmeti saymaktadır.."

Vatan Cephesi'ne katılanların listelerinin okunması uygulamasına 1 Ekim 1958'de başlandı ve 26 Ocak 1960'a kadar bu listeler haber bültenleri içinde yayınlandı. Bu tarihten sonra Ankara Radyosu'nda her gün saat 14.00'te yayınlanan "Yurdun Dört Köşesinden" haber programında okunması öngörüldü. Önceleri 10 dakika süren program 16 Mart 1960'dan itibaren 30 dakikaya çıkarıldı. Gün geçtikçe süresi uzatıldı..
Her güm yayınlanan bu programda, adının hakkını vermek için olacak, önce sade suya tirit haberler veriliyor, sonra da filan tesisin açıldığı, falan tesisin temelinin atıldığı, şu köye su, bu köye elektrik götürüldüğü anlatılıyor, ardından da çarşaf çarşaf Vatan Cephesi listeleri okunuyordu. Radyo yönetimi, bu uygulamayla hem Vatan Cephesi listelerini haber bülteninden çıkarıp sözüm ona dinleyenlerin gönlünü ediyor, hem de az dinlenen bir saat de olsa, Vatan Cephesi listelerini daha geniş biçimde yayınlamış oluyordu. Akıllarınca ne şiş yanıyordu, ne de kebap !..



CHP Genel Başkanı İsmet İnönü de aynı tarihlerde düzenlediği basın toplantısında yayınlara ilişkin bir soruya verdiği cevapta özetle şöyle diyordu :
   
"İktidar, demokratik rejimi yerleştirmek için güç birliği şeklinde çalışmalarını birleştiren idealistlere karşı Vatan Cephesi adı altında yeni bir faaliyete geçmiştir. Bu faaliyetin kanun ve insaf dışı olan mahiyeti şuradadır : Devlet müessesi olan radyo, bütün vatandaşlara karşı eşit sorumlulukları olan devlet memurları, iktidar partisinin hususi ve şahsi faaliyetleri olan Vatan Cephesi teşkilatında faal bir surette kullanılmıştır. İktidarın bu tasarrufu bütün manasıyla kanun dışındadır.."

İnönü, bir süre sonra ziyaret ettiği Uşak'ta da aynı konuya değinerek şöyle diyordu :

"Siyasi huzur meselesi daha da ıstırap vericidir. Tasavvur ediniz ki, Ramazan Bayramının ilk günü tan yeri ağarırken vatandaşlar devlet radyosundan Vatan Cephesi propagandasının davullu zurnalı haberlerini dinlemişlerdir. Bu vatanın evlatları, kendi vergileriyle yaşayan radyonun, bütün vatandaşlara eşit gözle bakan bir hitabını ne zaman işiteceklerdir ?.."   

   

1 yorum:

TANER YAVUZ dedi ki...

Halkın verdiği gücü ele alan siyasetçilerin, gücü halktan aldığını unutarak tiranlaşması dün de vardı, bugün de var, korkarım yarın da olacak.

Hürriyet

KAYNAK OLARAK KULLANDIĞIM KİTAPLAR..
-------------------------------------------------------
1.DEVLET-İ ALİYYE.I...HALİL İNALCIK 2.OSMANLILAR..HALİL İNALCIK
3.İMP.'UN EN UZUN YÜZYILI..İLBER ORTAYLI
4.SON İMP. OSMANLI..İLBER ORTAYLI
5.TARİHİN IŞIĞINDA..İLBER ORTAYLI
6.OSM. TOPLUMUNDA AİLE..İLBER ORTAYLI
7.OSM.'YI YENİDEN KEŞFETMEK..İ.ORTAYLI
8.BATILILAŞMA YOLUNDA..İLBER ORTAYLI
9.OSMANLI TARİHİ..A.DE LAMARTINE
10.OSMANLI..CAROLİNE FİNKEL
11.OSM.İMP.TARİHİ..NICOLEA JORGA
12,BÜYÜK TÜRK..NICOLEA JORGA
13.YENİLMEZ TÜRK...NICOLEA JORGA
14.TÜRKİYE TARİHİ..ED.SİNA AKŞİN
15.OSM.DÜNYASI VE İNSANLARI..GÜLGÜN ÜÇEL
16.OSMANLI ORDUSU..GÜLGÜN ÜÇEL-AYBET
17,BU MÜLKÜN SULTANLARI..NECDET SAKAOĞLU 18.YENİÇERİLER..REŞAT EKREM KOÇU
19.SON PADİŞAH..YILMAZ ÇETİNER
20.SORULARLA OSM. ..ERHAN AFYONCU
21. SOKOLLU ...RADOVAN SAMARCIC
22. OSM.İMP.TARİHİ...A.CEVDET PAŞA
23. OSM.GERÇEĞİ..ERDOĞAN AYDIN
24. FATİH VE FETİH..ERDOĞAN AYDIN
25.KADINLAR SALTANATI..A.REFİK ALTINAY
26.DOĞU'YA BAKIŞ..GERALD MACLEAN
27.AT SIRTINDA ANADOLU..FREDERIC BURNABY
28.ABDÜLMECİD..HIFZI TOPUZ
29.ŞAH SULTAN ..İSKENDER PALA
30.FLORANSA BÜYÜCÜSÜ..S.RUSHDIE
31.TARİHİMİZLE YÜZLEŞMEK..EMRE KONGAR
32.PARİS'TE BİR OSM.SEFİRİ..ŞEVKET RADO
33.TARİHİN SAKLANAN YÜZÜ..ÇETİN ALTAN
34.OSM.İMP.'DA SON 300 YIL..ALAIN PALMER
35.KONSTANTİNİYYE..PHİLİP MANSELL
36.TÜRKİYE'NİN SİYASİ İNTİHARI..CENGİZ ÖZAKINCI
37.BU VATAN BÖYLE KURTULDU..EROL MÜTERCİMLER
38.16.YÜZYILDA İSTANBUL..METİN AND
39. ERKEN MODERN OSMANLILAR.. VIRGINIA H. AKSAN-DANIEL GOFFMAN
40."POPÜLER TARİH" VE "NTV TARİH " DERGİLERİ
41.İKİNCİ ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
42.HAYAT..AYŞE KULİN
43.DEVRİM VE DEMOKRASİ..NUMAN ESİN
44.BİR NUMARALI TANIK..KURTUL ALTUĞ
45.İHTİLALİN MANTIĞI..Ş.S.AYDEMİR
46.KUTSAL İSYAN...HASAN İZZETTİN DİNAMO
47.KUTSAL BARIŞ...HASAN İZZETTİN DİNAMO
48.ÇÖL KRALİÇESİ...JANET WALLACH
49.YÖNETMENLER,FİLMLER,ÜLKELER..A.DORSAY
50.AY HIRSIZI...SUNAY AKIN
51.ONLAR HEP ORADAYDI...SUNAY AKIN
52.KULE CANBAZI...SUNAY AKIN
53.LÜZUMSUZ BİLGİLER ANSİKLOPEDİSİ..TAMER KORUGAN
54.PRENS..NİCCOLO MACHİAVELLİ
55.İSTANBUL'DA BİR ZÜRAFA..SUNAY AKIN
56.KIZ KULESİNDEKİ KIZILDERİLİ..S.AKIN
57.AH BEYOĞLU,VAH BEYOĞLU..SALAH BİRSEL
58.İSTANBUL-PARİS..SALAH BİRSEL
59.YAVUZ'UN KÜPESİ..ERHAN AFYONCU
60.OSMANLI PADİŞAHLARININ HAYAT HİKAYELERİ...YILMAZ ÖZTUNA
61.BİZİM DİPLOMATLAR..BİLAL N.ŞİMŞİR
62.KİM VAR İMİŞ BİZ BURADA YOĞ İKEN..CEMAL KAFADAR
63.RÜZGARIN GÖLGESİ..CARLOS RUIZ ZAFON
64.MELEĞİN OYUNU..CARLOS RUIZ ZAFON
65.ORTA DOĞU..TAYYAR ARI
66.ABD-ORTA DOĞU-TÜRKİYE..HALUK GERGER
67.ORTA DOĞU.. BERNARD LEWIS
68.ON BİR CUMHURBAŞKANI ON BİR ÖYKÜ.. CÜNEYT ARCAYÜREK
69.ÖFKELİ YILLAR...ALTAN ÖYMEN
70.ATATÜRK'TEN SONRA BUGÜNLERE NASIL GELDİK ?..CÜNEYT ARCAYÜREK
71.ÇANKAYA...CÜNEYT ARCAYÜREK
72.DEMOKRASİNİN İLK YILLARI..C.ARCAYÜREK
73.YENİ İKTİDAR,YENİ DÖNEM..C.ARCAYÜREK
74.BİR İKTİDAR,BİR İHTİLAL..C.ARCAYÜREK
75.NEREDEYSE BİR BALİNA..STEVE JONES
76.MOSSAD GİZLİ TARİHİ...GORDON THOMAS
77.BARIŞA SON VEREN BARIŞ...DAVID FROMKIN
78.SULARIN GETİRDİĞİ PADİŞAH..CAHİT ÜLKÜ
79.TANK SESİYLE UYANMAK..HASAN CEMAL
80.BİR MANİNİZ YOKSA.. ...AYFER TUNÇ
81.ALATURKAFRANKA..ERCAN ÇİTLİOĞLU
82.SUÇUMUZ MÜKEMMEL OLMAK..S.DUMAN
83.DARBE...STEPHEN KINZER
84.ÖZAL HİKAYESİ..HASAN CEMAL
85.TURGUT NEREDEN KOŞUYOR ? ..E.ÇÖLAŞAN
86.YEDİ TEPE ANADOLU...ALİ CANİP OLGUNLU
87."K", "DERBEDER BİR KAHİN"...CANSU YILMAZÇELİK
88.LATİFE HANIM...İPEK ÇALIŞLAR
89."K",YIKIK BİR SARAYDIR DÜNYA..PERİHAN ÖZCAN
90.BEYAZ PERDEDE KIRMIZI FİLMLER.. ATİLLA DORSAY
91.TEK ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
92.DAHİLER VE AŞKLARI...ÖZCAN ERDOĞAN
93.HAYATIM KİTAP..YAŞAR AKSOY
94.BOĞAZİÇİ ŞINGIR MINGIR..SALAH BİRSEL
95.BİR EKONOMİK TETİKÇİNİN İTİRAFLARI...JOHN PERKİNS
96.CUMHURİYET TARİHİ YALANLARI 1. VE 2. CİLT...SİNAN MEYDAN
97. KOMPLO TEORİLERİ..EROL MÜTERCİMLER
98.ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR..SUNAY AKIN
99.BİR ÇİFT AYAKKABI..SUNAY AKIN
100. BENİM CUMHURİYET'İM..EMİNE UŞAKLIGİL
101.DARAĞACINDA ÜÇ FİDAN..NİHAT BEHRAM
102.NEREYE..CAN DÜNDAR
103.İSTANBUL'DAN SAYFALAR..İLBER ORTAYLI
104.BİZİM İZMİRİMİZ..MELİH GÜRSOY
105.GİZLENEN TARİH..BRİAN HAUGHTON
106.BERGAMA DÜŞLERİMİN ŞEHRİ,İZMİR SEVDAM..SELAHATTİN TURAL
107.GÖLGEDEKİLER..CAN DÜNDAR
108.KIRMIZI BİSİKLET..CAN DÜNDAR
109.YAKAMDAKİ YÜZLER..CAN DÜNDAR
110.GEÇMİŞ AYRINTIDA SAKLIDIR..CEMİL KOÇAK