Sayfalar

643 ) AŞİYAN !..

    

"Eylül" romanının yazarı Mehmet Rauf, "Servetifünun" kapısından içeri hararetle girer bir gün.. Elinde tuttuğu broşürü masanın üstüne bırakıp, İngilizce metnin çevirisini yaptığını söylerken nefes nefesedir. Broşürde, Yeni Zelanda'ya gidecek göçmenlere parasız toprak verileceği yazılıdır.
İkinci Abdülhamid'in baskısından iyice bunalan Tevfik Fikret, hep birlikte Yeni Zelanda'ya gitme önerisini atar ortaya. Tüm Servetifünuncular bu teklifi kabul eder. Ama, onca insanın yola koyulması için büyük miktarda para gerekmektedir. Göz doktoru Esat Paşa, "Meraklanmayın, ben bu sorunu çözerim" diyerek, Ankara'daki çiftliğinin satılmasıyla aranılan paranın bulunacağını söyler. 
Broşürde yazılı bilgilere güvenilmemesi, Hüseyin Kazım ile Hüseyin Cahit Yalçın'ın önceden Yeni Zelanda'ya gidip inceleme yapmaları da karara bağlanır...
Uzak diyarlara göç etmeyi kafaya koyan Servetifünuncular bir konuda anlaşamazlar. Tevfik Fikret, orada sonuna kadar yaşamayı düşünürken, Hüseyin Cahit, meşrutiyet ilan edilirse dönme taraftarıdır. Tartışma, Esat Paşa'nın da Ankara'dan eli boş dönmesiyle sona erer. Çiftliğe alıcı bulunamamış, böylelikle Yeni Zelanda'ya yerleşme düşü bir başka bahara kalmıştır !..
Halbuki Tevfik Fikret, Yeni Zelanda'da yapmak üzere bir ev planı çizmiştir.. Yani, şairin projesini kendi yaptığı Aşiyan'daki ev, okyanus ötesindeki topraklarda da olabilirdi !..

    

Sokaklar, evler ve eşyalar.. Onları daha önce kullanan kişilerin ruhlarını da taşırlar.. Biri gelip de onları darmadağın etmezse, eskiden kendi kucaklarında yaşamış, şimdi ise ortalarda görünmeyen kişilerin yaşantılarını uzatmaktan da bir an geri kalmazlar..
Rumelihisarı'ndaki Aşiyan'a gidenler de orada kadife yeleği, kadife gömleği, kadife takkesi, geniş göğsü, parlak siyah saçları ve açık alnıyla Fikret'in her an, bir yerlerden karşılarına çıkacağı duygusuna kapılırlar..
İnsan bu düşlere edebiyat denilen tutkuya kendini kaptırmakla erişebilir..
Ruşen Eşref, Tevfik Fikret'in sağlığındaki evi en ince ayrıntılarına kadar anlatmıştır : Duvarlar çiçek bezekli, tavanlar hafifçe eğiktir. Sedef kakmalı, kadife döşeli sedir (Fikret kadifeye düşkündür) ile kanepeler 19. yüzyıl sonunun İstanbul'unu verir. Fikret,  "Servetifünun"u yönettiği yıllarda, akşamları, bu minder üzerinde biraz uyukladıktan sonra kalkar ve bütün gece derginin resimleri ve düzeltmeleriyle uğraşır, şiir ve söyleşiler yazarmış..
Salonun ortasında ince bir seccade örtülü masada bir Japon işi lamba. Çevresinde donuk siyah tunçtan bir çember. Masanın üstünde yer yer yosun tutmuş bir taş. Onun yanında yine tunçtan küçük bir heykelcik. Köşede abanoz renkli, sedef menevişli, bol yastıklı, büzme şallı taht gibi bir koltuk ki, buraya Fikret'ten başkası oturmazmış..

   

Öteki odalar da buraya göre.. O eski gümüş el aynaları, eski sırma ve ipek işlemeli yastıklar, abani kumaştan perdeler, eski divitler, kalemdanlar, rahleler, arabesk sandalyeler, el yazması kitaplar dört bir yanı kaplamış..
Tevfik Fikret Aşiyan'ın her köşesine ayrı bir ad takmış. Dış kapının sahanlığı altına düşen, sarmaşıklarla örülü, eğri taşlı bodrum penceresinin adı : "Sokrat'ın Penceresi".. Bahçede, Boğaziçi'ne bakan kayalar içine oyulmuş sedirlerin yanı başındaki üç selvi ağacına "Üç Güzeller" adını takmış ; Tiziano ve Raphaello'nun tablolarına ithafen..



Ama ne yazık ki, Fikret'in ölümünden, Aşiyan'ın müze olmasına kadar geçen otuz yıl içinde çok şey değişmiştir. Şairin kitaplığı bile orada değildir artık.. Fatma Nazife Hanım tarafından Galatasaray Lisesi'ne armağan edilmiştir..
Reşat Ekrem Koçu'ya göre ; eskiden yemek odası olarak kullanılan evin bodrum katına 1947 yılında Abdülhak Hamit'e ait bazı eşyalar taşınmıştır ; Abdülhak Hamit'in eşi Lüsyen Hanım'ın armağanı olarak.. Çiçekli İtalyan kadifesi iki koltuk ile bir kanepe, Abdülhak Hamit'in tüm kitaplarının  karalamaları ve lacivert giysisi bu eşyaların arasındadır. Şairin fesi, nişanları, kılıcı ve üniforması, kadife yakalı paltosu, rugan iskarpinleri, silindir şapkası da büyük şairin kaç çağ eskittiğinin göstergesidir !..

    

Yine Reşat Ekrem Koçu'nun anlattığına göre ; yazar 1947 yılında, Aşiyan Müzesi'ne ilk gelişinde, Fikret'in karyolasının kendi karyolası olmadığını anlamıştır. Tevfik Fikret'i ölüm döşeğinde gösteren ve karyolanın başucundaki duvarda asılı duran resim açıkça göstermektedir ki ozanımızın öldüğü ya da sonradan getirilip üstüne yatırıldığı o oymalı ceviz karyola bu değildir.. Müzeyi düzenleyenler bu değişik yatağı oraya yerleştirmişlerdir !..
Buna karşılık, Fikret'in yazı masası ile koltuğu kendisine aittir. Gerçi bunlar da bir vakitler Edebiyat Fakültesine hediye edilmiştir ama müze kurulurken, Fikret'in arkadaşlarından birinin anımsamasıyla, Fakülte ambarına atılmış olan kanepe ve koltuklar oradan çıkartılarak müzeye alınmıştır !..




(SUNAY AKIN'IN "GEYİKLİ PARK" VE SALAH BİRSEL'İN "KURUTULMUŞ FELSEFE BAHÇESİ" KİTAPLARINDAN ALINTILANMIŞTIR) 

Hiç yorum yok:

Hürriyet

KAYNAK OLARAK KULLANDIĞIM KİTAPLAR..
-------------------------------------------------------
1.DEVLET-İ ALİYYE.I...HALİL İNALCIK 2.OSMANLILAR..HALİL İNALCIK
3.İMP.'UN EN UZUN YÜZYILI..İLBER ORTAYLI
4.SON İMP. OSMANLI..İLBER ORTAYLI
5.TARİHİN IŞIĞINDA..İLBER ORTAYLI
6.OSM. TOPLUMUNDA AİLE..İLBER ORTAYLI
7.OSM.'YI YENİDEN KEŞFETMEK..İ.ORTAYLI
8.BATILILAŞMA YOLUNDA..İLBER ORTAYLI
9.OSMANLI TARİHİ..A.DE LAMARTINE
10.OSMANLI..CAROLİNE FİNKEL
11.OSM.İMP.TARİHİ..NICOLEA JORGA
12,BÜYÜK TÜRK..NICOLEA JORGA
13.YENİLMEZ TÜRK...NICOLEA JORGA
14.TÜRKİYE TARİHİ..ED.SİNA AKŞİN
15.OSM.DÜNYASI VE İNSANLARI..GÜLGÜN ÜÇEL
16.OSMANLI ORDUSU..GÜLGÜN ÜÇEL-AYBET
17,BU MÜLKÜN SULTANLARI..NECDET SAKAOĞLU 18.YENİÇERİLER..REŞAT EKREM KOÇU
19.SON PADİŞAH..YILMAZ ÇETİNER
20.SORULARLA OSM. ..ERHAN AFYONCU
21. SOKOLLU ...RADOVAN SAMARCIC
22. OSM.İMP.TARİHİ...A.CEVDET PAŞA
23. OSM.GERÇEĞİ..ERDOĞAN AYDIN
24. FATİH VE FETİH..ERDOĞAN AYDIN
25.KADINLAR SALTANATI..A.REFİK ALTINAY
26.DOĞU'YA BAKIŞ..GERALD MACLEAN
27.AT SIRTINDA ANADOLU..FREDERIC BURNABY
28.ABDÜLMECİD..HIFZI TOPUZ
29.ŞAH SULTAN ..İSKENDER PALA
30.FLORANSA BÜYÜCÜSÜ..S.RUSHDIE
31.TARİHİMİZLE YÜZLEŞMEK..EMRE KONGAR
32.PARİS'TE BİR OSM.SEFİRİ..ŞEVKET RADO
33.TARİHİN SAKLANAN YÜZÜ..ÇETİN ALTAN
34.OSM.İMP.'DA SON 300 YIL..ALAIN PALMER
35.KONSTANTİNİYYE..PHİLİP MANSELL
36.TÜRKİYE'NİN SİYASİ İNTİHARI..CENGİZ ÖZAKINCI
37.BU VATAN BÖYLE KURTULDU..EROL MÜTERCİMLER
38.16.YÜZYILDA İSTANBUL..METİN AND
39. ERKEN MODERN OSMANLILAR.. VIRGINIA H. AKSAN-DANIEL GOFFMAN
40."POPÜLER TARİH" VE "NTV TARİH " DERGİLERİ
41.İKİNCİ ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
42.HAYAT..AYŞE KULİN
43.DEVRİM VE DEMOKRASİ..NUMAN ESİN
44.BİR NUMARALI TANIK..KURTUL ALTUĞ
45.İHTİLALİN MANTIĞI..Ş.S.AYDEMİR
46.KUTSAL İSYAN...HASAN İZZETTİN DİNAMO
47.KUTSAL BARIŞ...HASAN İZZETTİN DİNAMO
48.ÇÖL KRALİÇESİ...JANET WALLACH
49.YÖNETMENLER,FİLMLER,ÜLKELER..A.DORSAY
50.AY HIRSIZI...SUNAY AKIN
51.ONLAR HEP ORADAYDI...SUNAY AKIN
52.KULE CANBAZI...SUNAY AKIN
53.LÜZUMSUZ BİLGİLER ANSİKLOPEDİSİ..TAMER KORUGAN
54.PRENS..NİCCOLO MACHİAVELLİ
55.İSTANBUL'DA BİR ZÜRAFA..SUNAY AKIN
56.KIZ KULESİNDEKİ KIZILDERİLİ..S.AKIN
57.AH BEYOĞLU,VAH BEYOĞLU..SALAH BİRSEL
58.İSTANBUL-PARİS..SALAH BİRSEL
59.YAVUZ'UN KÜPESİ..ERHAN AFYONCU
60.OSMANLI PADİŞAHLARININ HAYAT HİKAYELERİ...YILMAZ ÖZTUNA
61.BİZİM DİPLOMATLAR..BİLAL N.ŞİMŞİR
62.KİM VAR İMİŞ BİZ BURADA YOĞ İKEN..CEMAL KAFADAR
63.RÜZGARIN GÖLGESİ..CARLOS RUIZ ZAFON
64.MELEĞİN OYUNU..CARLOS RUIZ ZAFON
65.ORTA DOĞU..TAYYAR ARI
66.ABD-ORTA DOĞU-TÜRKİYE..HALUK GERGER
67.ORTA DOĞU.. BERNARD LEWIS
68.ON BİR CUMHURBAŞKANI ON BİR ÖYKÜ.. CÜNEYT ARCAYÜREK
69.ÖFKELİ YILLAR...ALTAN ÖYMEN
70.ATATÜRK'TEN SONRA BUGÜNLERE NASIL GELDİK ?..CÜNEYT ARCAYÜREK
71.ÇANKAYA...CÜNEYT ARCAYÜREK
72.DEMOKRASİNİN İLK YILLARI..C.ARCAYÜREK
73.YENİ İKTİDAR,YENİ DÖNEM..C.ARCAYÜREK
74.BİR İKTİDAR,BİR İHTİLAL..C.ARCAYÜREK
75.NEREDEYSE BİR BALİNA..STEVE JONES
76.MOSSAD GİZLİ TARİHİ...GORDON THOMAS
77.BARIŞA SON VEREN BARIŞ...DAVID FROMKIN
78.SULARIN GETİRDİĞİ PADİŞAH..CAHİT ÜLKÜ
79.TANK SESİYLE UYANMAK..HASAN CEMAL
80.BİR MANİNİZ YOKSA.. ...AYFER TUNÇ
81.ALATURKAFRANKA..ERCAN ÇİTLİOĞLU
82.SUÇUMUZ MÜKEMMEL OLMAK..S.DUMAN
83.DARBE...STEPHEN KINZER
84.ÖZAL HİKAYESİ..HASAN CEMAL
85.TURGUT NEREDEN KOŞUYOR ? ..E.ÇÖLAŞAN
86.YEDİ TEPE ANADOLU...ALİ CANİP OLGUNLU
87."K", "DERBEDER BİR KAHİN"...CANSU YILMAZÇELİK
88.LATİFE HANIM...İPEK ÇALIŞLAR
89."K",YIKIK BİR SARAYDIR DÜNYA..PERİHAN ÖZCAN
90.BEYAZ PERDEDE KIRMIZI FİLMLER.. ATİLLA DORSAY
91.TEK ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
92.DAHİLER VE AŞKLARI...ÖZCAN ERDOĞAN
93.HAYATIM KİTAP..YAŞAR AKSOY
94.BOĞAZİÇİ ŞINGIR MINGIR..SALAH BİRSEL
95.BİR EKONOMİK TETİKÇİNİN İTİRAFLARI...JOHN PERKİNS
96.CUMHURİYET TARİHİ YALANLARI 1. VE 2. CİLT...SİNAN MEYDAN
97. KOMPLO TEORİLERİ..EROL MÜTERCİMLER
98.ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR..SUNAY AKIN
99.BİR ÇİFT AYAKKABI..SUNAY AKIN
100. BENİM CUMHURİYET'İM..EMİNE UŞAKLIGİL
101.DARAĞACINDA ÜÇ FİDAN..NİHAT BEHRAM
102.NEREYE..CAN DÜNDAR
103.İSTANBUL'DAN SAYFALAR..İLBER ORTAYLI
104.BİZİM İZMİRİMİZ..MELİH GÜRSOY
105.GİZLENEN TARİH..BRİAN HAUGHTON
106.BERGAMA DÜŞLERİMİN ŞEHRİ,İZMİR SEVDAM..SELAHATTİN TURAL
107.GÖLGEDEKİLER..CAN DÜNDAR
108.KIRMIZI BİSİKLET..CAN DÜNDAR
109.YAKAMDAKİ YÜZLER..CAN DÜNDAR
110.GEÇMİŞ AYRINTIDA SAKLIDIR..CEMİL KOÇAK